2020, etholiad cyffredinol, setliad y gyllideb, CSSR a WIMD

Helo bawb,

Blwyddyn Newydd Dda hwyr i chi gyd. Gobeithiaf eich bod wedi mwynhau cyfnod y Nadolig a’r Flwyddyn Newydd a hoffwn gydnabod yr aelodau o dîm Sir Ddinbych a oedd yn gweithio’n galed dros gyfnod y Nadolig yn sicrhau bod ein gwasanaethau hanfodol yn parhau.

2020

Bydd 2020 yn flwyddyn gyffrous sy’n cyflwyno heriau a chyfleoedd ar gyfer y Cyngor a Sir Ddinbych. Ym mis Mai eleni, bydd Eisteddfod yr Urdd yn dod i Ddinbych; 14 Chwefror yw dyddiad y digwyddiad i ddathlu 100 diwrnod nes bo’r Eisteddfod yn cychwyn a dyna pryd fydd y tocynnau yn mynd ar werth hefyd. Rhagor o wybodaeth am yr Eisteddfod.

2020 fydd y flwyddyn lle:

  • bydd gwaith manwl ac ymgynghoriad ar ein cynllun datblygu lleol (CDLl) yn dechrau
  • byddwn yn dechrau adeiladu ein depo gwastraff newydd
  • byddwn yn cyhoeddi ein cynlluniau ar gyfer mynd i’r afael â’r argyfwng hinsawdd
  • bydd ein gwefan gorfforaethol newydd yn cael ei lansio
  • byddwn yn dechrau gweithredu ein hadolygiad o’r gwasanaethau cymorth corfforaethol
  • byddwn yn mapio manylion ein cynlluniau ar gyfer buddsoddiad gwerth sawl miliwn o bunnoedd mewn ysgolion newydd ac ar ddatblygiad Marchnad y Frenhines, y Rhyl
  • bydd ein cwmni hamdden newydd yn gwbl weithredol

Bydd yn flwyddyn brysur iawn i bawb sy’n rhan o ‘Dîm Sir Ddinbych’ – ond rwy’n sicr y bydd fy nghydweithwyr yn cytuno bod pob blwyddyn yn brysur!

Etholiad Cyffredinol

Roeddwn eisiau dechrau drwy ddiolch i bawb a gyfrannodd i sicrhau bod yr etholiad cyffredinol ar gyfer sedd Dyffryn Clwyd yn llyfn ac yn effeithiol. Mae ein rheolwr etholiadau a’i staff yn weithwyr cwbl broffesiynol sy’n sicrhau bod popeth yn gweithredu’n llyfn, o weinyddu’r gofrestr etholiadol i argraffu’r papurau pleidleisio i redeg y gorsafoedd pleidleisio a’r cyfrif wedi hynny. Hoffwn ddiolch i’r ymgeiswyr, y cynrychiolwyr etholiadol, y wasg, y cyfryngau (gan gynnwys ein tîm cyfathrebu) a phawb arall a oedd yn rhan o’r etholiad ac sydd wedi ymddwyn yn gwbl broffesiynol. Roedd y tywydd o’n plaid ar gyfer yr adeg o’r flwyddyn, ond diolch i aelodau o’r tîm priffyrdd oedd ar gael yn barod i weithredu pe bai angen.

Setliad y Gyllideb ar gyfer 2020

Roedd yn rhaid i ni aros tan ar ôl yr etholiad cyffredinol i dderbyn ein setliad llywodraeth leol, sef, yn syml, faint o gyllid yr ydym yn ei gael gan Lywodraeth Cymru i dalu am ein gwasanaethau. Mae hyn yn cynrychioli 72% o’r arian sydd gennym – gyda’r gweddill yn dod o dreth y cyngor a’n cronfeydd wrth gefn sy’n gwagio – felly gallwch weld bod cyswllt uniongyrchol rhwng lefel cyllid y llywodraeth a faint sydd yn rhaid i ni ofyn i dalwyr treth y cyngor ei gyfrannu i gynnal ein gwasanaethau.

Eleni rwy’n falch o ddweud ein bod wedi derbyn cynnydd mewn cyllid o 4.3% – £6.219m, y gorau yr ydym wedi’i gael ers sawl blwyddyn. Ond, mae’n rhaid i ni gynnwys y canlynol, sy’n arwain at gyfanswm o £14.4m:

  • costau chwyddiant
  • mwy o alw am ofal cymdeithasol i oedolion
  • gwasanaethau plant
  • trin gwastraff
  • cludiant ysgol

costau blaenoriaethau ein cynllun corfforaethol, gan gynnwys rhaglen ysgolion newydd a mynd i’r afael â newid hinsawdd

I gau’r bwlch, rydym wedi nodi £2m mewn arbedion pensiwn, £2.448m mewn arbedion effeithlonrwydd (gan gynnwys £0.692m mewn ysgolion) a £1.453m o gynnydd yn y boblogaeth sy’n talu treth y cyngor a’r defnydd o’n cronfeydd wrth gefn – sy’n golygu bod y gweddill yn dod o dreth y cyngor, gyda chynnydd o 4.3% eleni.

Credaf – er nad yw’r cynghorau eraill wedi cyhoeddi na chytuno ar eu ffigyrau’n ffurfiol – mai dyma fydd y cynnydd isaf neu’r ail isaf yng Ngogledd Cymru. Er nad wyf i na’r aelodau etholedig eisiau cynyddu treth y cyngor – rwy’n hyderus ein bod wedi cyflwyno’r cynnydd lleiaf posibl heb fawr neu ddim effaith ar wasanaethau i’r cyhoedd drwy syniadau creadigol ac arloesol ein staff yn y sir ac yn ein hysgolion i sicrhau bod ein gwasanaethau yn darparu’r gwerth gorau posib am arian. Ar ôl deng mlynedd o galedi ariannol, mae pob gwasanaeth wedi llwyddo i nodi 2% pellach o arbedion effeithlonrwydd ac ysgolion wedi cyflawni 1% – mae’n gamsyniad cyffredin bod y sector preifat yn fwy effeithlon na’r sector cyhoeddus – ond hoffwn herio unrhyw sefydliad i wneud yr hyn yr ydym ni wedi’i gyflawni tra’n rheoli darpariaeth ystod mor gymhleth a phwysig o wasanaethau.

Adolygu’r Gwasanaethau Cymorth Corfforaethol

Yn ystod ail wythnos mis Ionawr, cyflwynwyd yr achos busnes cyntaf o Adolygiad y Gwasanaethau Cymorth Corfforaethol (CSSR) i’r Uwch Dîm Arweinyddiaeth (SLT). Mae’r CSSR yn brosiect heriol, cymhleth a phwysig sy’n ceisio sicrhau bod ein gwasanaethau cymorth corfforaethol yn cael eu darparu’n gyson, yn effeithlon ac yn effeithiol ar draws y cyngor cyfan ac er budd y Cyngor cyfan – a bod ein staff sy’n gweithio yn y gwasanaethau hyn yn cael y cyfle i ddefnyddio eu harbenigedd. Mae’r prosiect yn ceisio moderneiddio prosesau, gwella gwasanaethau cwsmer, diddymu ‘pwyntiau methiant sengl’ (lle y cedwir gwybodaeth gan un neu ddau o bobl yn y cyngor yn unig) a gwneud arbedion o ran costau a phrosesu arbedion effeithlonrwydd.

Roedd y prosiect cyntaf sy’n cael ei astudio’n fanwl yn ystyried sut y byddwn, yn y dyfodol, yn mynd i’r afael â gwaith marchnata a hyrwyddo gwasanaethau’r cyngor mewn modd cyson a gwneud y defnydd gorau o’r gyfran fechan o adnoddau sydd gennym i wneud hyn. Wrth i’n gweithgarwch masnachol dyfu, byddem yn disgwyl gweld mwy o alw am farchnata – ond hyd yn oed o fewn ein gwasanaethau statudol a phethau fel digwyddiadau mewn llyfrgelloedd, mae angen i ni eu hyrwyddo er mwyn i’n preswylwyr a’n hymwelwyr wybod beth sydd ar gael.

Dros yr ychydig fisoedd nesaf, rwy’n disgwyl gweld achosion busnes yn cael eu cadarnhau ar gyfer y prosiectau sy’n weddill – gweld amserlen ynghyd â gwybodaeth bellach am yr adolygiad.

Rwy’n deall fod hyn yn gyfnod ansefydlog ar gyfer y staff a hoffwn ddiolch i’r rhai yr effeithir arnynt am eu hamynedd. Ar gyfer pob prosiect, rydym wedi cynnal neu fe fyddwn yn cynnal, trafodaeth bellach ac ymgynghoriad yn arwain ymlaen o weithdai darganfod y llynedd i sicrhau fod pawb yn cael dweud eu dweud a bod yr holl faterion yn cael eu nodi. Cyn i ni symud ymlaen i weithredu, bydd cynigion yn cael eu cymeradwyo gan SLT ac eu rhannu’n llawn gyda’r holl staff i chi gael cyfle i gyflwyno sylwadau a gofyn cwestiynau; byddaf yn rhoi gwybod i chi pan fo achosion busnes ar gael i’r staff eu hystyried.

Mynegai Amddifadedd Lluosog Cymru (WIMD) a’r Rhyl

Roeddwn yn siomedig iawn o glywed, cyn y Nadolig, fod y Rhyl yn awr yn cynnwys y ddwy ardal neu ward fwyaf o ran amddifadedd, yng Nghymru. Rydym yn gwybod ers peth amser bod rhannau o’r Rhyl yn profi cyfnodau anodd ond roedd yn drist iawn ei weld mewn du a gwyn.

Mae’r cyngor, Llywodraeth Cymru a phartneriaid eraill y sector preifat a chyhoeddus, dros y blynyddoedd diwethaf, wedi buddsoddi arian sylweddol ar gyfer adnewyddiad ffisegol y Rhyl ac mae modd i bawb weld y gwahaniaeth. Rydym hefyd wedi gweithio gyda busnesau, landlordiaid a phreswylwyr i wella cyflwr cartrefi pobl a glendid a thaclusrwydd yr amgylchedd. Mae mwy o fuddsoddiad i ddod, yn bennaf adfywio Marchnad y Frenhines a’n cynlluniau ar gyfer canol y dref y Rhyl.

Ond, mae’n rhaid i ni weithio’n galed i sicrhau bod preswylwyr y Rhyl yn elwa o’r adfywiad a sicrhau bod y rhai sydd angen cefnogaeth i wneud hynny yn ei dderbyn. Yn ein Bwrdd Datblygu Cymunedol amlasiantaeth yn y Rhyl, bydd y cyngor, ynghyd â’r heddlu, colegau, cymdeithasau tai, iechyd a Llywodraeth Cymru yn ystyried yr hyn a ddysgwyd o’r WIMD dros yr wythnosau nesaf ac yn trafod ein blaenoriaethau ar gyfer y blynyddoedd sydd i ddod.

Mae gan y Rhyl gymaint i’w gynnig; yr her yw sicrhau bod pawb sy’n byw yno yn gallu elwa o hynny.

Sylwadau ac adborth

Os oes gennych chi unrhyw sylwadau neu gwestiynau, defnyddiwch y bocs sylwadau isod neu anfonwch e-bost at judith.greenhalgh@denbighshire.gov.uk

Edrychaf ymlaen at glywed gennych chi.

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s